Remedies - Sint-janskruid

Sint-janskruid is een kruidenmiddel. Het is niet bij de overheid geregistreerd als officieel geneesmiddel. De overheid eist daarom geen bewijzen voor de werkzaamheid en verplicht geen onderzoeken naar de bijwerkingen.

Het is sinds 1996 internationaal in de handel en is verkrijgbaar als extract of als gedroogd kruid. Het is te krijgen in capsules, dragees, tabletten, druppels en kruidenthee.

Sint-janskruid is onder andere een bestanddeel van:

  • Arkocaps Sint Janskruid capsules
  • Best Choice St Janskruid vegicaps
  • Beturca druppels
  • Bioform Sint Janskruid dragee
  • Biover Hypericum Perforatum St Janskruid druppels
  • Edelkruid St Janskruid capsule
  • Essential Organics St Janskruid Fytocaps
  • Hyperiforce forte tablet
  • Kira dragee 300 mg en Kira forte tablet 450 mg
  • Kneipp St Janskruid
  • Kneipp Kruidendragee Sint Janskruid
  • Kneipp Sint Janskruid capsule
  • Laif tablet 600 mg
  • New Care St Janskruid capsule
  • Optimax Sint Janskruid tablet
  • Optimax Super Sint Janskruid tablet
  • Orthica Hypericum capsule
  • Perika tablet
  • Phytocaps Sint Janskruid
  • Psychotonin M druppels
  • Sint Janskruid capsule
  • Sint Janskuid V-caps 300 mg
  • Toppharm St Janskruidextractcapsule
  • Vitotaal Sint Janskruid capsule
  • Vogel Hypericum oer
  • Vogel Hyperisan

1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?

Sint-janskruid heeft een antidepressieve werking. Hoe het precies werkt is nog niet helemaal bekend.

Net als de andere middelen tegen depressiviteit lijkt sint-janskruid de natuurlijk voorkomende stoffen in de hersenen te beïnvloeden. Deze spelen een rol bij stemmingen en emoties.

Het wordt gebruikt bij depressiviteit, angststoornissen en slaapproblemen.

Depressie

Verschijnselen

Bij depressiviteit is er sprake van een sombere stemming, geen interesse en plezier meer in de dingen van het leven. Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos en heeft schuldgevoelens. Ook kunnen mensen met depressiviteit snel geïrriteerd zijn en moeite met inslapen of doorslapen hebben.

Werking

Mensen met een lichte tot matige depressie blijken zich door sint-janskruid energieker te voelen en vinden dat het hun stemming verbetert. Het duurt twee tot drie weken voor u het positieve effect merkt.

Consequent gebruiken

Als u dit middel gebruikt op voorschrift van uw arts, is het belangrijk om het consequent te gebruiken. Het kan enige weken duren voor u een gunstig effect bemerkt.

Angstgevoelens en gespannenheid

Er is niets bekend over de werkzaamheid van sint-janskruid bij angststoornissen.

Slapeloosheid

Er is niets bekend over de werkzaamheid van sint-janskruid bij slapeloosheid.

2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Bijwerkingen treden niet bij iedereen op, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn. Veel bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het middel stopt.

Sint-janskruid is geen officieel geneesmiddel. Dit betekent dat de overheid geen eisen heeft kunnen stellen aan de hoeveelheid en het type onderzoek dat naar de bijwerkingen is gedaan. Het is daarom niet bekend welke bijwerkingen precies op kunnen treden. Vooral zeldzame bijwerkingen kunnen over het hoofd zijn gezien.

De belangrijkste bekende bijwerkingen zijn vermoeidheid, maagdarmklachten en overgevoeligheid.

Zelden

  • Vermoeidheid.
  • Vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt: maagdarmklachten, zoals misselijkheid en diarree. Dit gaat meestal binnen enkele dagen over, als u gewend bent geraakt aan het middel. U heeft minder last van deze bijwerkingen als u het met wat voedsel inneemt.
  • Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes.
  • Duizeligheid, verwardheid, rusteloosheid of hoofdpijn.
  • Seksuele stoornissen, zoals minder zin in vrijen, moeilijke erectie en te late zaadlozing. Deze bijwerkingen gaan over als u met het middel stopt.
  • Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten, soms treedt ook koorts op. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor sint-janskruid. Let er vooral ook zelf op als u geneesmiddelen zonder recept koopt.

Zeer zelden

  • Huiduitslag door fel zonlicht of UV-licht van een zonnebank.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn afweeronderdrukkende middelen, middelen die worden gebruikt bij een HIV-infectie, digoxine, bepaalde slaapmiddelen, een middel tegen hartritmestoornissen, de anticonceptiepil, antistollingsmiddelen en theofylline.

  • Ciclosporine (Neoral, Sandimmune), tacrolimus (Prograft), everolimus (Certican) en sirolimus (Rapamune). Dit zijn afweeronderdrukkende middelen. Sint-janskruid vermindert het effect van deze middelen. Uw arts zal de dosering hiervan verhogen. Als u stopt met het gebruik van sint-janskruid, moet de dosering van de afweeronderdrukkende middelen weer worden verlaagd. Vertel uw arts daarom altijd dat u een preparaat met sint-janskruid gebruikt.
  • De middelen gebruikt bij de behandeling van een HIV-infectie: saquinavir (Invirase), efavirenz (Stocrin), ritonavir (Norvir), indinavir (Crixivan), nelfinavir (Viracept), delavirdine (Rescriptor), lopinavir (Kaletra), nevirapine (Viramune) en amprenavir (Agenerase). Sint-janskruid vermindert de werking van deze middelen. Meld uw arts daarom dat u een preparaat met sint-janskruid gebruikt. Uw arts moet dan de dosering van deze middelen aanpassen en de hoeveelheid in het bloed in de gaten houden.
  • Hartmiddelen die digoxine bevatten, zoals Lanoxin. Sint-janskruid kan de werking van digoxine verminderen. Meld uw arts daarom dat u een preparaat met sint-janskruid gebruikt. Uw arts kan dan de dosering van digoxine eventueel aanpassen. Als u al een tijdje digoxine en sint-janskruid gebruikt, mag u niet zomaar stoppen met de sint-janskruid. De hoeveelheid digoxine in uw bloed kan dan namelijk teveel stijgen, waardoor u kans heeft op bijwerkingen. Overleg dan met uw arts voor advies.
  • Bepaalde slaap- en rustgevende middelen (midazolam, alprazolam). Sint-janskruid vermindert de werking van deze middelen. Vertel uw arts dat u sint-janskruid gebruikt. Uw arts zal u waarschijnlijk een ander slaapmiddel voorschrijven.
  • Een middel tegen hartritmestoornissen, namelijk kinidine. Sint-janskruid vermindert de werking van dit middel, waardoor de hartklachten weer erger kunnen worden. Uw arts zal daarom, als de combinatie echt nodig is, de hoeveelheid kinidine in het bloed laten meten en eventueel de dosering aanpassen.
  • De anticonceptiepil. Sint-janskruid vermindert de betrouwbaarheid van de pil. Gebruik daarom voor de zekerheid ook condooms als u sint-janskruid gebruikt.
  • Antistollingsmiddelen, namelijk fenprocoumon (Marcoumar) en acenocoumarol (Sintrom). Sint-janskruid vermindert het effect van deze middelen. Als u begint of als u stopt met Sint-janskruid of als de dosering verandert moet de trombosedienst de stolling meten.
  • Theofylline (Theolair), een middel tegen benauwdheidsklachten. Sint-janskruid kan de werking van theofylline verminderen, waardoor de klachten van benauwdheid kunnen toenemen.
  • Aripiprazol, een antipsychoticum.
  • Imatinib, een middel gebruikt bij kanker.

Vertel uw arts altijd dat u sint-janskruid gebruikt.

4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan...

Autorijden, alcohol drinken en alles eten?

Er zijn voor dit middel geen beperkingen bekend.

5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap

Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Gebruik dit middel daarom NIET als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Raadpleeg uw arts of apotheker voor advies. Mogelijk kan uw arts een middel voorschrijven dat wel veilig is tijdens de zwangerschap.

Borstvoeding

Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Het is niet bekend of dit middel in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan uw arts een middel voorschrijven waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?

Hoe?

Kijk voor de juiste dosering in de bijsluiter.

Wanneer?

Verdeel uw doses zo goed mogelijk over de dag. Het beste kunt u vaste innametijdstippen kiezen, om de kans op vergeten zo klein mogelijk te houden.

Hoe lang?

Na twee tot drie weken kunt u een verbetering van de stemming verwachten. Merkt u na die periode te weinig effect dan heeft voortzetting van het gebruik waarschijnlijk geen zin.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Als uw arts u dit middel heeft voorgeschreven, is het belangrijk om het consequent te gebruiken. Alleen dan kunnen u en uw arts het effect goed beoordelen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

U gebruikt dit middel drie keer per dag

Duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.

8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?

Nee, bouw bij voorkeur langaam af over een periode van een paar weken. Na plotseling stoppen krijgen sommige mensen last van misselijkheid, verminderde eetlust, kokhalzen, duizeligheid, droge mond, dorst, koude rillingen en extreme vermoeidheid.

Deze verschijnselen kunnen al binnen 24 uur na plotseling stoppen optreden en zijn na een week meestal over. U heeft er meer last van als u een hoge dosering gebruikt.

Niet iedereen heeft even veel last van ontwenningsverschijnselen. Kijk daarom hoe u reageert als u de dosering iets vermindert. Als u er geen last van heeft, kunt u misschien sneller afbouwen. Vraag uw arts hierbij om advies.

Laatste herziening: 31-1-2006

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut Nederlandse Apothekers (WINAp). Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven geneesmiddel en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit middel bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl.